Welkom op de website van Denktank60+Noord
Ted van Lieshout - Wat de boeken van Ted van Lieshout bijzonder en uniek maakt, is dat hij ze niet alleen schrijft, maar ook vormgeeft en illustreert. Deze ‘autobiografie-in-beelden’ biedt een uitgebreid overzicht van zijn werk en inzicht in de keuzes die hij maakte. Hij vertelt er aanstekelijk over, omlijst met gedichten. Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken? laat zien waarom Ted van Lieshout een van de markantste makers is van kunst voor alle leeftijden.
Anjo: ‘Het oeuvre van Ted van Lieshout is rijk gevarieerd en indrukwekkend. Van kinderboekenseries als Boer Boris (samen met Philip Hofman), kunstboeken – als Kleuren, Wat is kunst? en Bloot- autobiografisch werk – Schuldig kind - tot gedichtenbundels, - Ik elleboog me er wel doorheen en Van verdriet kun je grappige hoedjes vouwen. In 1982 was Ted van Lieshout een jonge illustrator die tekeningen maakte voor Vrij Nederland en daarin de jeugdrubriek De Blauw Geruite Kiel ontdekte. Hij raakte er op slag verliefd op, maar het duurde nog tot 1984 voor hij gedichten durfde in te leveren. Ze werden meteen geplaatst. In de daaropvolgende 25 jaar werkte hij aan een uniek oeuvre, waarvoor hij prestigieuze prijzen kreeg, onder meer de Theo Thijssenprijs voor zijn gehele oeuvre (2009). Daar een overzichtstentoonstelling van maken, die recht doet aan alle facetten van Van Lieshouts kunstenaarschap? Dat ging niet zonder slag of stoot. Toen de brief van het Illustratiehuis Amsterdam kwam met de uitnodiging om zijn 40-jarig schrijverschap en zijn zeventigste verjaardag te vieren met een expositie bestaande uit twintig ingelijste onderdelen plus een vitrine, moest hij daar wel een nachtje over slapen, maar hij ging ermee aan de slag. Toch kwam er geen tentoonstelling, maar wel een 375-pagina’s tellend boek, dat de ondertitel Ted van Lieshout, de tentoonstelling kreeg. Prachtig uitgegeven, rijk geïllustreerd, fantastisch vormgegeven. Het portret van een veelzijdig dichter, schrijver, taalkunstenaar, tekenaar, beeldend kunstenaar. Bladerend door het boek kwam ik al zijn werk tegen, afgewisseld met vraaggesprekken tussen hemzelf als zeventien jarige jongen en als zeventigjarige man. Een geweldige vondst! Voor wie Ted van Lieshout nog geen lievelingsschrijver is: ga hem lezen, ga genieten en je verwonderen over zoveel rijkdom aan tekst en beeld.’
Titel: Wat heb jij gedaan om mij gelukkig te maken?
Auteur: Ted van Lieshout
Uitgever: Leopold
ISBN: 9789025889128
Prijs: € 39,99
Taart
Een van mijn favoriete programma’s op de TV is ‘Taarten van Abel’ op zondag. Abel is intussen vervangen door Nick, maar verder is het programma ongeveer gelijk gebleven. Kinderen met mooie, bijzondere en aangrijpende verhalen maken heerlijke taarten voor blij-verraste, vaak ontroerde ontvangers. Waarom? Dat schrijven zij in een brief met daarbij een tekening van de taart die ze willen maken; versierd met van alles wat bij de ontvanger past. De versiering gaan Nick en het kind samen maken en er ontstaan altijd de prachtigste creaties.
Tijdens het maken van de taart voeren de ‘bakkers’ persoonlijke en openhartige gesprekken. Altijd ontroerend, altijd liefdevol. Het kind vertelt over zijn leven en die ene juf, opa, begeleider, trainer, tante of … die zo belangrijk is, dat er beslist een taart moet komen als bijzonder bedankje. Die ene is voor hem een redder, een vluchtheuvel, veilige haven die veel voor haar betekent, vaak in een ellendige situatie thuis, een tijdelijk verblijf, in verband met een beperking of ziekte. Iemand die hem ziet of haar begrijpt. Halverwege het gesprek is er even pauze en gaan ze voetballen, even de hond uitlaten … Daarna werken ze samen verder aan marsepeinen voetbalschoenen, legoblokjes, postduiven of andere versieringen voor de taart. Totdat ze ‘niets meer aan doen’ roepen en het kind met de schort nog voor de taart gaat wegbrengen. Ontroerend en puur en ontwapenend prachtig.
Onze ouderen
Politici hebben het graag over ‘onze ouderen’ en ik ben intussen allergisch voor deze aanduiding van de bevolkingsgroep waartoe ik behoor. Het klinkt als ‘onze oudjes’, betuttelend en bevoogdend, neerbuigend. Ben ik nu overgevoelig? Ik vind van niet. Maar wat dan? Gewoon ‘ouderen’. Dat is een prima benaming voor ons, gewoon wie en wat we zijn: oud. Op onze beurt blijken nogal wat ouderen zelf iets tegen ‘oudere’ en ‘oud’ te hebben. Op een symposium is er altijd wel iemand die er een punt van maakt en voorstelt om ‘senioren’ of ‘senior’ te gebruiken, want neutraler, vriendelijker en zo vermijd je het vreselijke ‘oud’ … En zo blijven we maar ‘jong’ verheerlijken met forever young, met jong van hart, Of en nog erger: ik voel me 50 of 70 als het nieuwe 50. Alternatieven die ook nog eens inspelen op jong als de norm.
Ik ben 81 en gewoon oud.
Houd in de Omgevingsvisie Drenthe rekening met de gevolgen van de vergrijzing!
Als een tussenstap in de voorbereiding op een nieuwe Drentse Omgevingsvisie hebben Gedeputeerde Staten van Drenthe op 18 november 2025 een concept-Omgevingsvisie uitgebracht.
Het Ouderennetwerk Drenthe van Platform Pouwer stelt in een reactie, dat het moment nadert dat één derde van de Drentse bevolking tot de groep ouderen behoort. Met ingrijpende gevolgen voor de gehele samenleving.
Het Ouderennetwerk van Platform Pouwer beschouwt de concept-Omgevingsvisie vanuit het perspectief van Drentse ouderen en benadrukt de volgende aspecten die voor ouderen van groot belang zijn:
Alle informatie is te vinden via deze link:
Anna Enquist
Het moet een misverstand zijn dat op een donkergrijze middag een thuiszorgmedewerkster aanbelt bij de oude, nukkige Erna Ankersmit. Zij heeft en wil geen thuiszorg. Om haar niet in een hagelbui de deur te wijzen, laat ze verzorgster Vronie - moeder van een gezin met opgroeiende kinderen- toch binnen. Deze halfhartige geste vormt het begin van een vriendschap die allengs diepere lagen krijgt, culminerend in een gezamenlijke wandeltocht in Engeland langs de muur van Hadrianus. Een tocht die alles – ook het verleden van Erna en de relatie met haar gestorven echtgenoot – op scherp zet.
Anjo: ‘In interviews die Enquist (80) ter gelegenheid van haar nieuwste boek gaf, ging het vooral ook over de rol van ouderen in de samenleving. Over uitgerangeerd zijn, omdat je vanwege je leeftijd bijvoorbeeld moet stoppen met bestuurswerk of geacht wordt je als oudere te gedragen. De eigen ervaringen ook. Haar personage Erna Ankersmit is een actieve, vitale oudere die bezig is aan een boek, flinke wandelafstanden aflegt, maar die ook geconfronteerd wordt met ziekte en overlijden in haar omgeving, waardoor er veel verandert. Een leesclub valt uit elkaar, haar wandelmaatje moet bij haar zieke man blijven en gaat niet mee naar de Muur van Hadrianus in Engeland. Door de vriendschap met de thuiszorgmedewerker en haar gezin denkt ze na over haar eigen leven, hoe het is gelopen en wat er was gebeurd als haar schrijverschap niet op de eerste plaats was gekomen. Ze denkt: “Alles in mij is in verzet (…). Mijn lichaam dat de jaren niet wil voelen en mijn geest die weigert vooruit te kijken. Mijn vrienden kunnen lijden aan de gruwelijkste neurologische ziektes, kunnen dementeren, sterven … Ik blijf er in het verborgene van overtuigd dat het mij niet aangaat.” Ze ziet wat er gebeurt. Maar doet er niets mee, ze negeert het. Totdat ze zelf te maken krijgt met ziekte en met verschijnselen van het ouder worden. Met dilemma’s, maar ook met nieuwe feiten en gebeurtenissen rond haar overleden echtgenoot. Ze gaat de wandeltocht samen met Vronie maken. Twee vrouwen wandelend op leven en dood. Dit tiende boek van Enquist is een prachtig geschreven roman over aftakeling en ambitie, over verlies en geheimen.’
Titel: Het einde van Erna Ankersmit
Auteur: Anna Enquist
Uitgever: de Arbeiderspers
ISBN: 9789029555487
Prijs: € 24,99
Emma Doude van Troostwijk
In een pastorie in de Elzas, omringd door mooie bossen, wonen drie generaties van een Nederlandse predikantenfamilie onder hetzelfde dak: opa en oma, vader en moeder, en zoon en dochter. De grootvader was, de vader is, en de zoon wordt binnenkort predikant. De verteller keert terug naar huis om de intrede van haar oudere broer bij te wonen.
Op tedere wijze beschrijft ze hoe haar grootvader steeds verder gedesoriënteerd raakt, haar vader met een burn-out kampt en haar broer twijfelt of hij de roeping tot predikant wel moet volgen. De verteller probeert, terug in haar ouderlijk huis, met haar familie zo veel mogelijk herinneringen op te halen. Ze kijken naar familiefilmpjes, spelen potjes memory en luisteren naar muziek, zowel in het Frans als in het Nederlands. Zo weet ze in deze moeilijke situatie ook humor en lichtheid te brengen. Een boek over herinneringen, vergeten en de kracht van het blijven vertellen.
Anjo: “Voor ‘mensen van de dag’ kan elke dag de laatste zijn. Het is een uitdrukking die gebruikt wordt voor heel oude mensen die ‘bij de dag’ leven. Dat geldt zeker voor de grootvader, maar ook voor de grootmoeder in dit boek. De auteur is overgekomen uit Rotterdam, waar ze woont en werkt, naar een dorp in de Elzas waar haar familie woont en vertelt liefdevol en minutieus wat er op een dag gebeurt; zo beeldend dat je het voor je ziet en haar gedachten als zus, dochter en kleinkind kunt lezen. Als een verteller, bijna een buitenstaander, die registreert wat er gebeurt, zonder een oordeel te geven. Daarbij gebruikt ze ook korte Franse zinnetjes: ‘Ik weet niet of ze er morgen nog zijn, heeft Mama op een stukje papier genoteerd naast de zwarte telefoon op haar bureau. Het zijn mensen van de dag, ils appartiennent au jour, ze heeft het met een rode balpen omcirkeld.’
Doordat de dagen als op zichzelf staande korte hoofdstukken worden weergegeven, lijken ze op stillevens. Op scènes in een toneelstuk. Dat wordt nog eens versterkt door de korte, soms wat afgemeten zinnen. Wat mij vooral opviel was de manier waarop deze jonge auteur – de kleindochter - haar grootvader beschrijft, vol begrip en tederheid: ‘De thermostaat staat op vijfentwintig graden. Opa’s ogen zwiepen van links naar rechts, van boven naar beneden. Ze proberen zich ergens aan vast te klampen. Als ik in zijn blikveld kom, vestigt hij zijn ogen op mij. Hij steekt zijn hand uit en zegt, aangenaam kennis te maken, mevrouw. Ik zat op u te wachten.’
Een intieme roman, een boek voor langzame lezers. Origineel en prachtig geschreven.”
Titel: Mensen van de Dag
Auteur: Emma Doude van Troostwijk
Uitgever: Meulenhoff
ISBN: 9789089682857
Prijs: € 20,99
Ouder worden, een kunst?
In Venlo en Haarlem zijn er nu exposities over oud zijn. In Museum Van Bommel Van Dam in Venlo is de titel: ‘Grijs! Art on Ageing’, perspectieven op ouder worden in een vergrijzende samenleving. In Haarlem – in Museum van de Geest – is ‘Nieuw Oud! De kunst van het ouder worden’ de titel.
Samen met gastcurator prof. dr. Tineke Abma, bijzonder hoogleraar Kunst & Zorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam presenteert het Haarlemse museum een nieuw en rijk perspectief op ouderdom. De tentoonstelling verschuift de focus van kwetsbaarheid naar vitaliteit, creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid. Ook het verlangen naar verbondenheid en zingeving krijgt nadrukkelijk ruimte. Abma: “Ouderdom is een levensfase die unieke kansen biedt om eindelijk de mens te worden die je bent.”
In Venlo: aan de hand van werk van internationale hedendaagse kunstenaars verkent de expositie de kijk op en ervaring van ouder worden in een vergrijzende samenleving: van leeftijdsdiscriminatie en beeldvorming tot de schoonheid van het veranderende lichaam en de relatie tussen generaties.
Voor Noorderlingen misschien wat uit de buurt, maar de exposities zijn ook een goede gelegenheid om een dagje Haarlem of Venlo te doen en terug te komen met een goed gevulde rugzak vol ideeën, gespreksstof en rijke – misschien wel persoonlijke - perspectieven.
Het doel van Denktank60+Noord is een beweging onder ouderen op gang te brengen om de regie van ouderen terug te nemen op het gebied van wonen, zorg en welzijn in het Noorden van Nederland
Deze foto werd op 04 juli 2024 gemaakt bij het afscheid van Jaap te Velde, projectleider bij Dokter Drenthe.
vlnr: Geesje, Mieke, Anjo, Jaap en Ria.
Samenwerkingspartner van ZIF (Zorg Innovatie Forum) en Platform POUWER 
